İşsizlik maaşı nedir?
İşsizlik maaşının resmî adı işsizlik ödeneğidir. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalılara, yeni bir iş bulana kadar belirli bir süre boyunca İŞKUR tarafından ödenir. Kaynağı, çalışırken her ay brüt ücretinizden kesilen %1 işçi payı, işverenin ödediği %2 işveren payı ve devlet katkısıyla oluşan İşsizlik Sigortası Fonu'dur.
İşsizlik maaşı alma şartları
Ödenek için aşağıdaki şartların hepsinin birlikte sağlanması gerekir:
- Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak. İşveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (İş Kanunu md. 25/II) dışındaki bir nedenle çıkarılmak, işçinin haklı nedenle (md. 24) feshi, işyerinin kapanması, belirli süreli sözleşmenin bitmesi gibi hâller kapsamdadır. Haklı bir sebep olmadan istifa edenler ve emeklilik için ayrılanlar ödenek alamaz.
- Son 120 gün kesintisiz prim. İş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 günün tamamında hizmet akdine tabi olarak çalışmış ve prim ödenmiş olmalıdır.
- Son 3 yılda en az 600 gün prim. Ayrılış tarihinden geriye doğru 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalıdır.
- 30 gün içinde başvuru. Ayrılıştan itibaren 30 gün içinde e-Devlet üzerinden ya da İŞKUR'a bizzat başvurulmalıdır. Geç başvuruda geciken süre toplam ödeme süresinden düşülür.
Ödeme süresi
Ödenek süresi, son 3 yıldaki prim gün sayısına göre belirlenir:
| Son 3 yıldaki prim günü | Ödeme süresi |
|---|---|
| 600 – 900 gün arası | 180 gün (6 ay) |
| 900 – 1080 gün arası | 240 gün (8 ay) |
| 1080 gün ve üzeri | 300 gün (10 ay) |
İşsizlik maaşı nasıl hesaplanır?
Aylık brüt ödenek = Son 4 aylık brüt kazanç ortalaması × %40
Üst sınır = Brüt asgari ücret × %80 = 26.424,00 TL
Net ödenek = Brüt ödenek − Damga vergisi (binde 7,59)
Kanun ödeneği günlük olarak tanımlar: son 4 aydaki prime esas kazançlara göre bulunan günlük ortalama brüt kazancın %40'ı. Aylık tutar, günlük ödeneğin 30 ile çarpılmasıyla bulunur; bu da aylık ortalamanın %40'ına eşittir. Hesaplanan tutar, brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. Ödenekten gelir vergisi ve SGK primi kesilmez, yalnız damga vergisi kesilir. Bu nedenle bugün alınabilecek en yüksek net işsizlik maaşı 26.223,44 TL'dir.
Ödenek her ay, ayın sonunda alıcının bankadaki hesabına yatırılır. Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortası primi İŞKUR tarafından ödenir; bu dönemde siz ve bakmakla yükümlü olduğunuz aile bireyleri sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersiniz.
Örnek hesaplamalar
Örnek 1: 40.000 TL ortalama, 180 gün hak
Son 4 ayın brüt kazanç ortalaması 40.000 TL, son 3 yılda 700 gün primi olan bir çalışan:
- Hesaplanan ödenek: 40.000 × %40 = 16.000,00 TL (üst sınırın altında)
- Damga vergisi: 121,44 TL
- Aylık net: 15.878,56 TL, 6 ayda toplam 95.271,36 TL
Örnek 2: Yüksek ücret, üst sınır
Son 4 ayda 95.000, 95.000, 100.000 ve 110.000 TL brüt kazanan ve 1080 gün primi olan çalışanın ortalaması 100.000,00 TL, hesaplanan ödeneği 40.000,00 TL'dir. Bu tutar üst sınırı aştığı için ödenek 26.424,00 TL brüt olarak uygulanır; damga vergisi 200,56 TL düşülünce aylık net 26.223,44 TL, 10 ayda toplam 262.234,40 TL ödenir.
Örnek 3: 60.000 TL ortalama, 950 gün
Hesaplanan ödenek 24.000,00 TL, aylık net 23.817,84 TL. 950 gün prim 900 gün sınırını geçtiği için süre 240 gündür; toplam ödeme 190.542,72 TL.
İşsizlik ödeneği ne zaman kesilir?
Ödenek, aşağıdaki durumlarda kesilir (4447 md. 51):
- Yeni bir işe girmek veya yaşlılık aylığı almaya başlamak,
- İŞKUR'un önerdiği, mesleğine uygun ve son ücretine yakın bir işi haklı bir neden olmadan reddetmek,
- İŞKUR'un yönlendirdiği eğitim ve meslek kurslarını haklı bir neden olmadan reddetmek ya da bırakmak,
- Kısa vadeli sigorta kollarından geçici iş göremezlik ödeneği almaya başlamak (rapor bitince ödenek devam eder),
- Gerçeğe aykırı beyanla ödenek almak (bu durumda alınan tutar faiziyle geri istenir).
Sık yapılan hatalar
- Net maaş ortalaması girmek. Hesap, SGK hizmet dökümünüzdeki prime esas brüt kazançla yapılır.
- Son 120 gün şartını gözden kaçırmak. Son 120 günde bir gün bile boşluk varsa ödenek alınamaz.
- İstifa ederek başvurmak. Haklı neden olmadan istifada ödenek bağlanmaz; ayrılış kodunuz (SGK çıkış kodu) belirleyicidir.
- Başvuruyu geciktirmek. 30 günlük süre aşılırsa geciken gün sayısı kadar hak kaybedilir.
Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarınızı da kıdem tazminatı hesaplama ve ihbar tazminatı hesaplama araçlarıyla kontrol edebilirsiniz; bu ödemeler işsizlik ödeneğini etkilemez.
Yasal dayanak
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu md. 48 (sigortalılık), md. 50 (ödenek şartları, tutar ve süre), md. 51 (başvuru ve kesilme)
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo IV-1-b
- Brüt asgari ücret: 33.030,00 TL (2026)
Sık Sorulan Sorular
Üst sınır brüt asgari ücretin %80'i olan 26.424,00 TL'dir. Damga vergisi düşüldükten sonra en yüksek aylık net ödenek 26.223,44 TL'dir.
Son 3 yılda 600 gün primi olanlara 6 ay, 900 gün olanlara 8 ay, 1080 gün olanlara 10 ay ödenir.
Haklı bir neden olmadan istifa eden alamaz. Ücretin ödenmemesi, mobbing veya sağlık nedeni gibi İş Kanunu md. 24'teki haklı nedenlerle sözleşmeyi fesheden işçi ise şartları sağlıyorsa ödenek alabilir.
Yalnız binde 7,59 damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; genel sağlık sigortası primini İŞKUR öder.
İşten ayrıldıktan sonraki 30 gün içinde e-Devlet'te "İşsizlik Ödeneği Başvurusu" hizmetinden ya da en yakın İŞKUR hizmet merkezine giderek başvurabilirsiniz.
Evet. Kıdem ve ihbar tazminatı almak işsizlik ödeneğine engel değildir; şartları sağlıyorsanız her ikisini de alırsınız.
e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranında ay ay prim günlerinizi ve kazançlarınızı görebilirsiniz. Son 3 yılın toplamını bu dökümden çıkarabilirsiniz.